Sterren kijken aan het Dwingelderveld

Een hemel die hier nog echt donker wordt

Een donkere hemel, vanaf je voordeur

Rond het Dwingelderveld liggen alleen kleine dorpen, en het park zelf is 's nachts onverlicht. Daardoor zie je hier veel meer sterren dan in de Randstad. Op een heldere avond zonder maan staat de Melkweg als een lichte band boven de heide.

Je hoeft er niet ver voor te gaan. Op deze pagina vind je drie plekken om te kijken, van je eigen tuin tot de radiotelescoop van Dwingeloo, en wanneer je het meeste ziet.

Sterrenhemel met de Melkweg boven een donkere rij bomen
Luchtfoto van de vier vakantiehuizen, elk op een eigen kavel met groen ertussen, aan de rand van de weilanden

Plek 1: je eigen tuin

De makkelijkste plek is je eigen tuin. De huizen liggen buiten de dorpskern van Ansen, tussen het bos en de weilanden. Doe binnen de lichten uit, pak een deken en kijk omhoog.

Zo zie je het meest:

  • kies een avond zonder maan, of wacht tot hij onder is
  • geef je ogen twintig minuten om aan het donker te wennen
  • gebruik een zaklamp met rood licht, want die verpest dat niet

Een sterrenkaart-app op je telefoon helpt je de sterrenbeelden te vinden. Zet het scherm dan wel op de donkerste stand.

Zandpad over de bloeiende heide met berken en lijsterbessen in het ochtendlicht

Plek 2: de rand van de heide

Wil je een open horizon, loop dan een paar honderd meter naar de rand van het bos en de heide. Op de heide staan geen bomen in de weg en zie je de hemel van horizon tot horizon.

Goed om te weten:

  • neem een zaklamp mee voor de weg, maar doe hem uit als je er bent
  • blijf op de paden, ook in het donker
  • trek iets warms aan, want op de open heide koelt het snel af

Ken je de weg nog niet, loop dan overdag eerst even het stuk. Dan vind je 's avonds makkelijk je plek.

De radiotelescoop van Dwingeloo steekt boven de bomen uit, met heide in de voorgrond

Plek 3: de radiotelescoop van Dwingeloo

Aan de rand van het park, even buiten Dwingeloo, staat een schotel van 25 meter. Bij de opening in 1956 was het de grootste draaibare radiotelescoop ter wereld. Nederlandse sterrenkundigen brachten er de spiraalarmen van de Melkweg mee in kaart.

Bij de telescoop kun je:

  • de schotel goed zien vanaf het fietspad tussen de telescoop en het Anserpad
  • een rondje fietsen via het Theehuys Anserdennen en de brink van Dwingeloo, zie route 3 op de fietspagina

Sinds 2009 is de telescoop een rijksmonument. Vrijwilligers van stichting CAMRAS hebben hem gerestaureerd en weer werkend gemaakt. Het gebouw van ASTRON, het Nederlands instituut voor radioastronomie, staat ernaast.

Ven in het Dwingelderveld bij zonsopkomst, met mist boven het water en pitrus in de voorgrond

Wanneer je het meest ziet

In de herfst en winter is het vroeg donker, en dan zie je de meeste sterren zonder laat op te blijven. In de zomer wordt het pas laat echt donker, maar dan zijn de avonden zacht en zit je lang buiten.

Data om te onthouden:

  • rond 12 augustus: de Perseïden, de bekendste meteorenzwerm van het jaar
  • half december: de Geminiden, vaak de rijkste zwerm van het jaar
  • elke maand rond nieuwe maan: de donkerste nachten

Kijk voor je naar buiten gaat even naar de weersverwachting. Een heldere, droge nacht geeft het mooiste beeld.